Ai đang "lái" công nghiệp ôtô?

Công nghiệp ôtô Việt Nam - giả dụ Việt Nam có nền công nghiệp ấy, được kỳ vọng sẽ phát triển từ cách đây hơn 20 năm, với sự xuất hiện của 2 liên doanh sản xuất ôtô đầu những năm 1990. Và từ đó đến nay, thị trường ôtô Việt Nam liên tục tăng trưởng mạnh. Bên cạnh đó, chiến lược, quy hoạch phát triển công nghiệp ôtô cũng đã được công bố, thậm chí là thực hiện. Và hàng chục hãng ôtô đã mở nhà máy tại Việt Nam, hàng trăm loại ôtô đã được lắp ráp, du nhập và bán cho người tiêu dùng nội. Thế nhưng, sờ soạng các chuyên gia, nhà sản xuất và người tiêu dùng đều thừa nhận thực tế, là chương trình phát triển công nghiệp ôtô Việt Nam đã không đạt đích phát triển, nếu không nói là đã… vỡ kế hoạch.  đốn phát triển thị trường  Sau hơn 20 năm, công nghiệp ôtô sản xuất được khoảng 100.000 xe các loại mỗi năm, đáp ứng được khoảng 60 - 70% nhu cầu thị trường, nhưng chính yếu là lắp ráp. Công nghiệp điện, điện tử, động cơ, cơ khí… ôtô mới manh nha phát triển, và chưa rõ khi nào có thể tự lực về công nghệ. Hiện tỷ lệ nội địa hóa ôtô sinh sản trong nước mới đạt 5 - 10%. Đến nay, có khoảng 210 doanh nghiệp (DN) đầu tư vào công nghiệp phụ trợ cho sản xuất ôtô, nhưng đa số trong số đó là DN đến từ Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan, Trung Quốc. Và cốt tử là đầu tư vào "nội địa hóa" các linh kiện đơn giản như ắc quy, dây điện, một số chi tiết nhựa, gương, kính, ghế ngồi... Hẳn nhiên là bởi vậy, các nhà lắp ráp ôtô trong nước hoàn toàn có thể "đổ" nguyên nhân giá xe cao hay tỷ lệ nội địa hóa thấp cho công nghiệp phụ trợ. Và đây là thông tin của Tổ chức thúc đẩy thương mại Nhật Bản: tại Việt Nam, các DN Nhật chỉ mua được khoảng 28% vật liệu đầu vào và phụ tùng cho sinh sản ôtô.  Hiện tỷ lệ nội địa hóa ôtô sản xuất trong nước mới đạt 5 - 10%  Theo số liệu của Hiệp hội Các nhà sinh sản ôtô Việt Nam (VAMA), liên tục một năm qua, doanh số bán ôtô đạt cao hơn so với cùng kỳ năm ngoái. Thành thử, dự định cả năm 2014, toàn ngành có thể bán được 120.000 xe, tăng 9% so với năm 2013. Còn theo đại diện của Công ty cổ phần Ôtô Trường Hải (Thaco) tại Hội nghị tổng      Quảng Cáo     Là công ty hoạt động nhiều năm trong lĩnh vựccho thuê xe. Chúng tôi cho thuê mọi loại xe từ 4 chỗ đến 50 chỗ phục vụ mọi nhu cầu đa dạng của bạn : Thuê xe công tác, thuê xe tháng, thuê xe cưới hỏi, thuê xe đưa người đi dự hội thảo, đi dự đám cưới, thuê xe đi tham quan, du lịch lễ hội đều được phục vụ kịp thời và chu đáo. Đội ngũ lái xe nhiều kinh nghiệm phục vụ tận tâm sẽ giúp bạn có những chuyến đi thoải mái và an toàn nhất .  kết 10 năm thực hành Chiến lược phát triển ngành Cơ khí Việt Nam vừa tổ chức đầu tháng 4/2014, thì nếu có chính sách lành mạnh, quy mô thị trường ôtô Việt Nam sẽ đạt mức 400.000 xe đến năm 2020. Chữ "nếu" ấy là quá khó thực hành, khi quỹ thời gian còn lại là không nhiều. Vì vấn đề là, công nghiệp phụ trợ cho sinh sản ôtô đang đứng ngoài sự tăng trưởng và kỳ vọng ấy.  Buông hay giữ?  Giữa năm 2012, Thaco khởi công dự án nhà máy sản xuất và chế tác động cơ ôtô Chu Lai - Trường Hải tại Khu kinh tế mở Chu Lai (Quảng Nam). Đây là dự án nhận chuyển giao công nghệ của hãng Hyundai (Hàn Quốc). Tại thời khắc khởi công, dự án dự kiến sẽ đi vào hoạt động vào cuối năm 2013. Việc khởi công nhà máy đã thỏa mong muốn từ lâu của các nhà quản lý và DN, thành thử mà dự án được hưởng khá nhiều ưu đãi của địa phương và Chính phủ. Tuy nhiên, chủ đầu tư và địa phương đã "toát mồ hôi" khi bị đối tác Hàn Quốc dọa dừng hiệp đồng hợp tác. Lý do vì việc sản phẩm của Nhà máy gặp vướng mắc về tiêu chuẩn khí thải của động cơ và việc khai triển xây dựng nhà máy gặp vướng mắc về vốn, nên việc chuyển giao công nghệ sản xuất động cơ này đã bị triển khai chậm, ảnh hưởng tới kế hoạch cung cấp động cơ của hãng Hyundai tại khu vực ASEAN. Động thái của Hyundai ngay lập tức làm phía Việt Nam… cuống. Ngay sau đó, vốn cho dự án đã được xếp đặt xong, và Chính phủ cũng có văn bản cho phép Nhà máy được nối sản xuất 100.000 động cơ có tiêu chuẩn khí thải ghi tại hiệp đồng với Hyundai cho tới năm 2018. Vụ việc nhỏ tại dự án động cơ ôtô của Trường Hải thực ra phản ảnh vấn đề lớn của nền công nghiệp ôtô của Việt Nam. Vì đặc trưng sinh sản công nghiệp đương đại là sự tham gia của nhiều nhà máy khắp thế giới vào việc hình thành nên một sản phẩm. Với những sản phẩm tiêu dùng đặc biệt, hàm lượng công nghệ cao như ôtô, điện thoại, đồ điện tử… hiện hiếm khi được sản xuất từ khâu nguyên liệu tới thành phẩm tại một quốc gia. Và do thế, việc áp đặt, hay mong muốn các nhà sản xuất ôtô phải thực hiện lộ trình "nội địa hóa" 100% việc sinh sản xe ở trong nước trở nên viển vông, duy ý chí. Với các tập đoàn đa quốc gia sinh sản ôtô, mỗi nhà máy tại một vùng lãnh thổ chịu trách nhiệm sản xuất những cấu phần đóng góp vào việc hình thành nên sản phẩm chung của tập đoàn. Thuộc tính biên thuỳ, quốc gia hoàn toàn không có giá trị trong việc sản xuất của các tập đoàn này, mà là lợi thế địa lý, quy mô thị trường mới là điều quyết định tuyển lựa địa điểm đặt nhà máy. Do thế, các hãng lớn đua nhau đặt nhà máy, và chú trọng "nội địa hóa" sản xuất ôtô tại các thị trường lớn như Trung Quốc, Mỹ, Nam Mỹ. Tại khu vực ASEAN, sự mở cửa chậm chạp của nền kinh tế và quy mô tiêu thụ nhỏ bé của thị trường quá khó để trở thành sức hấp dẫn các nhà sinh sản ôtô hàng đầu thế giới đặt nhà máy sinh sản những cấu phần quan yếu nhất trong sản phẩm của họ. Suốt nhiều chục năm, hàng chục hãng sinh sản ôtô vẫn đầu tư các nhà máy lắp ráp để mau chóng thâm nhập thị trường và tận thu lợi nhuận dựa vào ưu đãi quan thuế và chuyển giá trong nhập cảng linh kiện. Vậy thì, Việt Nam có nên "phá", và liệu có "phá" được thực tiễn sản xuất ôtô thế giới thông qua các chính sách kêu gọi, ưu đãi đầu tư vào các khâu quan trọng nhất của công nghiệp ôtô? Đến năm 2018, thảy hàng rào bảo hộ thuế quan đối với ôtô từ các nước ASEAN sẽ được dỡ bỏ, và giờ dường như đã là quá muộn để mong muốn làm chủ được công nghệ sản xuất ôtô. Theo Tư Hải - Thời báo kinh dinh